Deze maand oktober presenteert Theo Monkhorst zijn nieuwe boek De Zegen van Weemoed. Het Theater aan het Spui is de vertrouwde locatie. Paul van Vliet leest voor uit het werk. Laat het maar aan de auteur over om van deze première andermaal een literaire gebeurtenis te maken. Den Haag mag zuinig zijn op mensen als Monkhorst. Zij roeien ook bij het klimmen der jaren – de schrijver nadert inmiddels de 80 – onversaagd door met de riemen die hen ter beschikking staan.

Het gaat in De Zegen van Weemoed vooralsnog om een dubbelroman, maar uiteindelijk moet een nog te verschijnen deel een trilogie completeren. Het gaat om het leven, werken en piekeren van de hoofdpersoon Pieter Fransman, journalist, die werkende weg schrijver en dichter wordt en als de vaandeldrager van een eeuw vol belevenis fungeert. Het boek is dus tegelijkertijd of misschien wel in de eerste plaats een kroniek van onbestendige en onzekere tijden die een mensenleven beheersen.

Er zit zoals meestal bij Monkhorst zeker autobiografisch materiaal in dat de setting van het verhaal extra kleurt maar toch minder dan in veel voorgaand werk. Pieter Fransman overkomt heel veel in zijn leven. Het eerste deel van de dubbelroman gaat vooral over zijn bestaan waarin veel gelukkige momenten toch ook met onheil en ongeluk vervlochten zijn en met de dood van zijn jonge vrouw Trix als heersend element van eenzaamheid dat zijn verdere leven lijkt te gaan bepalen. Lees verder Monkhorst trefzeker   →

Misschien moet er een vraagteken achter bovenstaande aanhef. Dus wedergeboorte? Het leek er het laatste weekend van mei en het eerste van juni in elk geval veel op. Ik heb het over De Appel, het fameuze theater in Scheveningen waaraan de toneelliefhebbers van stad en land zoveel verschuldigd zijn. Het lag er, sinds twee jaar terug uitdagend drama verdween, voornamelijk onttakeld bij. De contouren waren nog wel herkenbaar maar verder was het grotendeels leeg en woest. Het beste dat je er over kon zeggen was dat de nieuwe eigenaar zich aan het beraden was. Zich beraden over een nieuwe toekomst voor het grillig bouwsel dat ooit zijn bestaan als stal voor de paardentram ten dienste van de betere Haagse burgerij begonnen was.

Ineens was er twee weken lang uitdagende beeldende kunst te zien aan de muren en gelegenheidswanden die de grootste chaos aan het zicht onttrokken. Kunstenaars, jong en oud uit een andere stal, die van Triple A projects. Dat is een trio bevlogen vrouwen dat steeds wisselende nieuwsgierig makende locaties vindt om alle moois uit hun artistieke manege te presenteren. Niet van de straat trouwens, deze dames. Ze hebben tussen veel bedrijvigheid door allemaal kunstgeschiedenis gestudeerd en één van hen, Det Regts, is intussen zelfs in de Haagse gemeenteraad gekozen. Noblesse oblige. Ze is nog van de VVD ook. Misschien komt het dus uiteindelijk ook nog goed met een Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade en blijft het unieke Zuiderstrandtheater gewoon overeind. Lees verder Wedergeboorte →

Ik hoorde acteur en regisseur Hans Croiset op de radio zeggen dat de Oresteia eigenlijk minstens elke vijf jaar een keer zou moeten worden opgevoerd. Door de eeuwen heen is die score inderdaad redelijk bereikt. We hebben het dan over het enige compleet, dus in zijn geheel overgeleverde stuk van Aischylos, een van de grote makers van de Griekse tragedie uit de 5^de eeuw voor Christus, de gouden tijd van Athene. De voorname geest die de superieure beelden op het Parthenon uitstraalden vond toen zijn evenknie in de ontplooiing van het drama en de poëzie.

Zaterdag beleefde de Haagse schouwburg dus de nieuwste versie van de Oresteia, die beladen belevenis van stemming en beklemming: het Nationale Theater in de regie van Theu Boermans. Croiset heeft gelijk. Aischylos is niet zozeer een schrijver met veel gezichten, maar een met steeds weer nieuwe vragen voor steeds weer andere tijden. Daarbij treft hij ook zijn even geniale tijdgenoten Sophocles en Euripides. Toneel verschilde in zijn aanpak natuurlijk heel erg van wat ik nu maar kortheidshalve modern toneel noem. Het verschijnsel tragedie was in zijn oervorm vooral een religieuze plechtigheid bij de jaarfeesten in het theater voor Dionysus, de god van de wijn.

Lees verder Oresteia →

Het was me deze week als Hagenaar weer eens vreemd te moede. Stad met veel pretentie, minstens hoeder van recht en vrede in de wereld, vele nationaliteiten binnen de gemeentegrenzen, altijd bezig met erkenning en status, daarbij vaak nauwelijks na-ijver verhullend richting Amsterdam, de stad die nooit moeite hoeft te doen voor de aandacht van de wereld. Wie een stedentrip naar de Lage Landen ambieert, gaat naar Amsterdam en niet naar Den Haag of het moest zijn om het meisje met de parel.

In feite is Den Haag in dagelijkse doen dorps en argwanend van karakter. Illustratief waren de raadsverkiezingen van deze week. Terwijl in alle grote gemeenten de heersende trend was, ramen open, licht naar binnen, werden in Den Haag als verlosser van alle ongemak een populist en zijn kornuiten op het grootste gezondheidszadel van de raad gehesen. De Haagse markt en de Scheveningsche Courant raakten er niet over uitgepraat. In Amsterdam en Utrecht leek het al rokjesdag tussen alle bakfietsen, maar in Den Haag werd de politieke overwinning gevierd met het nuttigen van bier en een druipende bitterbal. Hou me ten goede, ieder zijn meug. Maar ik meld het wel.

Deze zelfde week was ik even op het Lange Voorhout om op nummer 12, een prachtig historisch pand, een tentoonstelling met werk van vrienden te bekijken. Zeer de moeite waard. De zon scheen, de lenteflora toonde zich na alle kou uitbundig. Voor Diligentia dromde een menigte samen, want – zo hoorde ik – koningin Máxima was onderweg met haar collegaatje uit Jordanië. De tram kon er zelfs niet door. Twee prachtige vrouwen zomaar in het wild op de mooiste Allee van heel Europa. Dat was dinsdag. De grote wereld leek even halt te houden in Den Haag. Maar hierna werd het dus woensdag. Het was voorbij. Verkiezingen. En we zongen met z’n allen in koor: O, o, Den Haag, mooie stad, lekker diep verstopt achter de duinen.

Een mens is nooit te oud voor nieuwe ervaringen. Zo zat ik vorig weekend voor het eerst in mijn aardse bestaan in een rolstoel. Dat klinkt dramatischer dan het is, maar ik ga het ook weer niet afdoen als een klein stapje terug. Trouwens, kleine stapjes horen typisch tot de ervaringswereld van een rolstoelgebruiker. Ze zijn een dribbelaar op wielen.

Het was een zeldzame zonnige zondagmiddag, een schaars verschijnsel in deze vroege herfst. Met vrouw op bezoek in Museum Voorlinden in Wassenaar. Ik daar voor het eerst. Dat is op zich al geen beste beurt voor een zelfverklaarde kunstliefhebber vol ambities en nog veel meer pretenties. En Voorlinden, dat prachtige samengaan van kunst, architectuur en natuur was inmiddels nota bene al meer dan een jaar zomaar te kijk en te geef.

Akkoord, mijn vrouw was er voor de vijfde keer, dus het kunstzinnig blazoen van de familie bleef onaangetast. Maar als bewoner van Den Haag – dat is een gemeente die aan Wassenaar grenst – diende ik me al geruime tijd ernstig te schamen. Uitvluchten genoeg. Zo fiets ik niet meer, met de auto is het langszij het uitbundig lover rondom het landgoed ingewikkeld plussen en minnen.

Lees verder Rolstoel   →